سيد مرتضى حسين صدر الافاضل ( مترجم : محمد هاشم )

552

مطلع انوار ( احوال دانشوران شيعه پاكستان و هند ) ( فارسي )

براى اين جنگ به ايران اعزام شدند و مولانا نيز يكى از آنان بود . مولانا در سال 1331 ه ق به بمبئى آمد ، در آنجا چندين مدرسهء دينى و مسجد و حسينيه وجود داشت و مولانا نظارت و سرپرستى مسجد و مدرسه را برعهده گرفت . اما براى او مسألهء زبان در پيش بود ، لذا زبانهاى اردو و گجراتى را فراگرفت و به اين زبانها تسلط پيدا كرد و مدتى بعد به زبان انگليسى نيز روى آورد و با كمك انگليسى زبانان كارهاى بزرگى انجام داد . مدرسه‌اى براى فرزندان تجار ايرانى در محلهء عمر كهارى بمبئى وجود داشت و آنها به تحصيل علوم دينى مىپرداختند و بعد به دبيرستان انگليسى زبان براى تحصيل علوم جديد مىرفتند . مولانا از وقف پونه ماهانه پانصد روپيه كمك مىگرفت و به وسيلهء متولى آن ، حاجى زين العابدين همان مدرسه را به دبيرستان امين ايرانيان تبديل كرد تا كودكان از مدارس مسيحيان آزاد شوند و آزادانه در فضاى باز اسلامى تحصيل علم كنند . در سال 1337 ه ق با شروع بيمارى و با در بمبئى ، مولانا براى خدمت به اهالى شهر كمر همت بست و به امداد هم‌وطنان خود كوشش كرد . مولانا محمد حسين نجفى مستقلا خطيب مسجد اثنا عشرى خوجه شد و براى آگاه ساختن افكار جوانان به مسايل روز و تعليمات اسلامى اقدامات مفيدى كرد كه از ميان اين اقدامات مىتوان تأسيس انجمن حمايت اسلام ( در سال 1353 ه ق ) انتشار ماهنامهء اثنا عشرى ( در سال 1354 ه ق ) و انجمن اخوان الصفا ( در سال 1358 ه ق ) را نام برد . در مجلهء اثنا عشرى علاوه بر انتشار مسايل قومى و تبليغات مذهبى ، خطبه‌هاى جمعه مولانا نيز به چاپ مىرسيد . در خطبه‌هاى جمعه مسايل فقه و ساير موضوعات اخلاقى و ملى گفتگو مىشد . وى در مجالس ولادت و وفات حضرت رسول صلّى اللّه عليه و آله و ائمهء معصومين عليهم السّلام خطبه مىخواند و در امور حاجيان ، زايران ، طلاب ، علما و مشاهد مشرفه هرچه بيشتر شركت مىجست . مولانا از سال 1369 ه ق اعلاميه‌اى به نام « پيغام نجفى » به چاپ مىرساند . اين اعلاميه به صورت 125 خطبه به چاپ رسيد و سپس به صورت سه مجلد جداگانه منتشر شد . ديگر از تأليفات او كتاب ارمغان اسلام ، در ( دو مجلد ) شامل عقايد ، احكام و اخلاق ( فارسى ، گجراتى ) ؛ احكام الشريعة ، فتاواى فقيه به زبان ( اردو و ترجمهء آن به زبان گجراتى به نام « شريعت نااحكامو » ؛ معرفة الامام به زبان فارسى و ترجمهء اردوى آن به نام هادى الانام فى معرفة الامام ، ( چاپى ) ؛ تنبيه الامّة فى صلاة الجمعة ، ( فارسى ، فقه استدلالى ، خطى ) ؛ كشكول ( خطى ) ؛ خزينهء دانش ، ترجمهء